CHÚT TẢN MẠN VỀ CHỮ HIẾU

 Một người bạn nhắn tin hỏi: 

- "Ê ông! Sao nhà ông mới có đám tang, mà tui thấy nhà ông ai cũng vui vậy?😳😳😳". 

Sau khi thả icon cười với bạn, tôi đáp lại:

- "Thực ra từ lúc người thân khỏe mạnh cho đến khi già cả, bệnh tât, yếu dần rồi qua đời, thì nhà tôi đã vui suốt thời gian đó rồi ông! Chẳng phải chết mới vui đâu.😁"

Bạn giật mình trước câu trả lời của tôi rồi vội nhắn:

- "Sao tui thấy kì kì ak ông! Nhà tui chịu tang là 3 năm á chớ! Không có vui cười hay nói lớn tiếng gì đâu. Đám cưới còn đợi mãn tang mới làm á!"

Tôi cười tươi rồi nhắn lại:

- "Tui biết ông thấy kì kì chỗ nào rồi! Ý là con cháu không giữ trọn chữ hiếu với người đã mất phải hông?"

- "Ừ! Tụi ngại hong dám nói thẳng". Bạn trả lời tôi!

Tôi đã giải thích cho bạn về điều mà bạn cho là kì kì... Bởi nó trái ngược lẽ thường tình rằng "đám cưới phải cười, đám ma phải khóc".

- "Mà ông có biết lý do vì sao đám ma người ta phải khóc thay vì cười không?". Tôi hỏi thêm bạn.

Một loạt những giải thích của người bạn liên quan đến: tôn trọng người đã chết, nhớ nhung hay luyến tiếc, để người ngoài nhìn thấy buồn thì biết là người còn sống tôn trọng người đã mất....

Sau khi bạn trả lời xong, tôi hỏi tiếp:

- "Vậy thì ông có đảm bảo cười là thiếu tôn trọng người đã chết? Là con cái không hiếu thảo với cha mẹ đã mất? Là con cái không đối xử tốt với bố mẹ đã mất không?"

Bạn biết tôi đang đi sâu vào vấn đề, nên lần này bạn không trả lời nhanh, vài phút sau bạn gửi lại:

- "Ờ thì... tui không biết nữa! Chỉ thấy nó kì kì thôi ông ạ! Tại thấy nhà ông lạ quá nên mới nhắn hỏi ông đó! Chớ lẽ thường đám ma người ta khóc không thôi! Rồi còn giữ sự đau buồn đó cả mấy năm trời!"

- "Tui hiểu ý ông mà! Vậy là ông cũng phân vân phải không? Có nghĩa là nước mắt không phải là thước đo của chữ hiếu; đau buồn không phải là giá trị của sự tôn trọng phải không ông?". Tôi đáp lại.

Tin nhắn mà tôi nhận được là sự đồng ý của bạn:

- "Ừ! Đúng rồi! Chỉ là thói thường là vậy thôi!"

_______________________________________________________

Tôi chia sẻ câu chuyện này khi người bà của mình đã mất được hơn 100 ngày. Tôi tin rằng niềm vui về sự ra đi của bà vẫn còn kéo dài và sẽ kéo dài mãi trong gia đình tôi.

Thực vậy, niềm vui mà người khác có thể quan sát là những sinh hoạt bên ngoài như: đi đây đó, hoặc chụp hình đăng facebook, những cuộc trò chuyện hài hước... Còn điều mà họ không quan sát được là chính thái độ bên trong tâm hồn và sợi dây nối kết giữa người đã ra đi và những người còn ở lại. 

Quay trở lại với những gì tôi chia sẻ với người bạn, cá nhân tôi vẫn xác tín rằng:

- Chết không phải là thời gian để ân hận vì quá khứ không sống trọn vẹn chữ Hiếu. Dù là một người con hay cháu ở gần hay xa cha mẹ, dù chăm sóc trực tiếp hay gián tiếp, dù là cơm bưng nước rót hay chỉ gọi điện hỏi thăm... đều là cách con cái tỏ bày lòng hiếu thảo. Cái chết ập đến không bất ngờ vì... ai cũng phải chết... và cái chết không hề dập tắt lòng hiếu thảo. Khi các vị sống bên mình thì chăm sóc phụng dưỡng hoặc thăm hỏi, khi các vị đã chết thì lòng hiếu thảo được thể hiện qua nỗi nhớ và lời cầu nguyện mỗi ngày.

- Cái chết không hề cắt đứt tương quan giữa người đã chết với người còn sống. Đó là một sợi dây tương quan vô hình. Thậm chí, còn làm cho tương quan ấy khăng khít hơn và trưởng thành hơn. Bởi từng thành viên trong gia đình tôi luôn nhớ về người đã mất và họ cũng nhớ về nhau trong cuộc sống thường ngày. Từ đó, những người còn đang sống, dâng công đức và lời cầu nguyện cho người đã qua đời, ngược lại các ngài cũng phù hộ giúp sức cho chúng ta trong đời sống tại thế này. 

- Không có cơ sở hoàn toàn để bắt buộc "đám cưới phải cười và đám ma phải khóc". Thực ra chúng ta chỉ được đặt trong một bối cảnh văn hóa - xã hội - phong tục - tập quán nhất định. Nên cảm giác "kì kì" mà người bạn tôi chia sẻ là điều dễ hiểu. Thực vậy, trong niềm tin của người Ki-tô Hữu, sự sống không mất nhưng chỉ đổi thay, là bắt đầu một cuộc sống mới, một tiến trình thanh luyện để hưởng nhan thánh Chúa. Hơn nữa, chẳng phải câu hát "khi Chúa thương gọi tôi về, hồn tôi hân hoan như trong một giấc mơ..."(1) thường hay hát trong đám tang người Công Giáo sao? Vậy phải giải thích thế nào về niềm hân hoan này, nếu đó không phải là niềm vui khi về với Chúa?

- Thái độ đau buồn trước người thân đã qua đời là điều cần thiết, nhưng không phải là tất cả. Chỉ cần người còn sống giữ được sự bình tĩnh cần thiết và thái độ tiết chế, sao cho đừng quá đau buồn mà cũng không quá vui vẻ cách lố bịch. Nhưng hãy nội tâm hóa mọi biến cố ấy trở thành điều có ý nghĩa trong cuộc sống những người còn sống. Sau mọi biến cố, nhanh chóng trở lại với cuộc sống bình thường nhất có thể, để mọi sinh hoạt của chúng ta không bị ảnh hưởng vì nỗi đau buồn. 

_______________________________________________________

Câu trả lời của tôi cho câu hỏi của bạn mình: 

- "Nè ông! Riêng đối với mọi thành viên trong gia đình tôi, bà tôi là một người đạo đức và làm gương sáng cho con cháu từ lúc còn sống cho đến lúc đã qua đời. Nếu nhìn với khía cạnh này, thì gương sáng của bà vẫn còn mãi trong tâm hồn con cháu. Cho nên cái chết của bà là thời khắc để gương của bà thêm sáng hơn, để con cháu học đòi noi theo. Thế thì phải vui hơn là buồn chứ ông nhỉ!"

Thực vậy, nỗi mất mát với người còn sống là điều không tránh khỏi, nhưng chóng qua thôi, hơn hết gương sáng của bà đã được nội tâm hóa và trở thành động lực sống cho con cháu trong suốt cuộc đời. 

Thật vui từng người con và người cháu nhìn vào gương bà và nói: "Ráng sống đẹp lòng Chúa như bà đã sống!". Được như thế đã là trọn vẹn chữ hiếu mà bà mong ước rồi. 

Tác giả: Little Stream

Ảnh: Bức ảnh cuối cùng của gia đình bên bà

Chú thích:

(1) Lời bài hát "NGÀY VỀ" của cố nhạc sư Kim Long. Dù tác giả sáng tác bài này để nói đến niềm vui khi được gọi về chịu chức thánh, nhưng khi bài hát được phổ biến đã được dùng trong đám tang người Công Giáo.