Tản mạn: "SỐNG MỘT KIẾP NGƯỜI BÌNH AN LÀ ĐƯỢC"

    (Trong phạm vi chia sẻ này, người viết hoàn toàn tôn trọng những giáo huấn của Phật Giáo và những gì quý Phật Tử được hướng dẫn. 

Bài viết chỉ gửi gắm tới những anh chị em tín hữu Công Giáo dựa trên quan điểm cá nhân người viết)

    Một dạo gần đây bài hát "Được" (*) của ca sĩ Quách Ken lên sóng và nhận được nhiều hưởng ứng của nhiều người thuộc nhiều tôn giáo có phần ưa chuộng. Tiên vàn vì nhịp điệu bài hát khá vui tươi và dễ phù hợp đa số khán thính giả, thứ đến bởi ý nghĩa của bài hát là một thông điệp đẹp từ ngôn từ đến ý nghĩa. 

    Có thể xác minh về bài hát: Bài có nguồn gốc từ bài thơ mang tinh thần Phật Giáo "Bình An là được" (**) và không có tác giả. Bài thơ vốn đã được biết đến trong cộng đoàn Phật Tử từ vài năm trước đây, nhưng giờ trở nên được biết nhiều qua ca khúc "Được" của Quách Ken.

    Trong phạm vi chia sẻ này, người viết hoàn toàn tôn trọng những giáo huấn của Phật Giáo và những gì quý Phật Tử được hướng dẫn. Bài viết chỉ gửi gắm tới những anh chị em tín hữu Công Giáo (dường như) đang vận dụng bài thơ và bài hát chưa đúng cách. Vấn đề quan trọng đặt ra là:

+ Liệu chúng ta - những Ki-tô Hữu - có hiểu được nghĩa của sự "bình an" mà tác giả bài thơ nhắm đến? 

+ Liệu cách hiểu như thế có phù hợp với đời sống đạo của người Ki-tô Hữu? 

    Dưới đây là một vài quan điểm cá nhân được đưa ra:

1. Bình an của người KTH là gì? 

    "Bình an" mà người KTH tìm kiếm không phải là trạng thái nhàn rỗi, không đắn đo suy nghĩ, không vướng bận trăn trở cuộc sống. Thực ra "bình an" là một trạng thái VỪA GẮN KẾT và cũng VỪA ĐỘC LẬP với thực tại cuộc sống. Thử suy nghĩ một chút sẽ nhận ra được con người dù giàu hay nghèo, bệnh tật hay khỏe mạnh, sung túc hay túng bần... đều có thể sở hữu được "bình an" cho đời mình... Nói như thế không có nghĩa chúng ta chối bỏ thực tại cuộc sống, vì đôi khi chính thực tại dù tích cực hay tiêu cực vẫn là động lực, nguyên nhân và điều kiện cần có để dẫn tới trạng thái bình an, nhưng BÌNH AN NGƯỜI KTH TÌM KIẾM KHÔNG HOÀN TOÀN LÀ KẾT QUẢ TẤT YẾU CỦA THỰC TẠI CUỘC SỐNG NÀY. 

    Như thế bình an ấy đến từ đâu? Chắc chắn, câu trả lời của người KTH: BÌNH AN ĐẾN TỪ THIÊN CHÚA. Nhưng khó tưởng tượng quá!... Thực ra không quá khó để ngẫm nghĩ về trạng thái bình an này. Chỉ cần trả lời hai câu hỏi: 

(1) Khi nào trạng thái bình an (trong cuộc sống bình thường) xuất hiện? 

(2) Bình an của Chúa được ban cho con người khi nào? 

    Vậy, với câu hỏi (1) chúng ta nhận ra BÌNH AN XUẤT HIỆN NƠI CÓ ĐAU KHỔ HOẶC SỢ HÃI, vì BÌNH AN ĐỐI NGHỊCH VỚI ĐAU KHỔ VÀ SỢ HÃI. Tựa ánh sáng của ngọn nến nhỏ làm ấm cả không gian lạnh lẽo của màn đêm tối. Đó là sự hiện diện của Thiên Chúa - Đấng Bình An đích thực đến chiếu rọi vào những đau khổ và sợ hãi của thế gian này.

    Câu hỏi số (2) được trả lời qua một số trích dẫn Tin Mừng. "Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian" (Ga 14,27a). Các chú giải Kinh Thánh giúp chúng ta hiểu:

  "Bình an ở đây không phải là hoà bình, tình trạng không có chiến tranh, cũng không phải là tâm trạng của con người không còn bị căng thẳng về mặt tâm lý, hoặc tâm trạng khoan khoái, thoải mái, sung sướng. Đó là những gì thuộc lãnh vực tự nhiên. Theo ngôn ngữ của Gio-an, bình an, sự thật, ánh sáng, sự sống, niềm vui... là những từ diễn tả nhiều khía cạnh khác nhau của ân huệ lớn lao mà Đức Giê-su từ Chúa Cha mang đến cho loài người. Ân huệ này là chính ơn giải thoát, ơn cứu độ" (CGKPV chú giải Ga 14,27).

    Hoặc Gio-an cũng tiếp tục trình bày: "Vào chiều ngày ấy, ngày thứ nhất trong tuần, nơi các môn đệ ở, các cửa đều đóng kín, vì các ông sợ người Do-thái. Đức Giê-su đến, đứng giữa các ông và nói : Bình an cho anh em!"" (Ga 20,19). Như thế, bình an của Chúa Giê-su được trao cho các môn đệ vào lúc các ông đang sợ hãi, nhưng đúng hơn bình an ấy được trao khi Chúa Giê-su đã phục sinh từ cõi chết, nghĩa là khi Ngài đã vượt thắng đau khổ do con người gây ra và ghi chiến tích vinh quang. Chiến tích ấy chính là sự CHIẾN THẮNG CỦA THIÊN CHÚA ĐỐI VỚI TỘI LỖI, BÌNH AN BẤT DIỆT MÀ NGÀI TRAO LẠI CHO CÁC MÔN ĐỆ.

    Tóm lại, bình an mà người KTH hiểu là món quà đến từ Thiên Chúa, vốn vượt lên trên những sợ hãi tâm lý, nghịch cảnh bình thường. Tuy nhiên, không chối bỏ thực tại của nhân sinh, những hoàn cảnh đời thường chính là chất xúc tác hoặc điều kiện để con người có được bình an của Thiên Chúa, thứ bình an khác xa trí hiểu bình  thường của con người.

2. Những hình thức bình an

    Nếu theo hướng định nghĩa trên, chúng ta dễ dàng nhận ra có hai (2) loại bình an rõ ràng nhất: Thứ nhất, bình an ngắn hạn, thường biểu hiện bằng những trạng thái cảm xúc nhất thời bên ngoài, đặc điểm chóng qua, bất ổn khi đặt vào nhiều bối cảnh khác nhau. Thứ hai, bình an bất diệt, thường chỉ do Thiên Chúa ban cho trong chính nội tâm con người, chứ con người không có khả năng đạt được, đặc điểm lâu dài, ổn định trong mọi hoàn cảnh.

    Loại thứ nhất vì được đặt trên nỗ lực của con người, nên thường chúng ta có thể quan sát bằng các giác quan bình thường, thí dụ như được thể hiện qua nụ cười, cách nói chuyện, hành động dí dỏm, suy nghĩ tích cực,... tất cả được xem là kết quả của một nguyên nhân trước đó, thí dụ như: người cha trong gia đình thấy con cái thuận hòa êm ấm; người vợ nhận được những lời nói không gia trưởng, la mắng, hoặc khó chịu của người chồng; một người sau nhiều biến cố đau khổ vẫn cười nói bình thường và xem như chưa có chuyện gì xảy ra; một người biết nghĩ điều tốt cho mình và người khác.... 

    Loại thứ hai thường chúng ta không thể quan sát được nhưng theo cách nói bình dân chỉ "cảm" được qua tiếp xúc. Có thể trạng thái này được thể hiện qua hình thức loại thứ nhất, nghĩa là qua cách cười, nói, hành động... của họ cho chúng ta "cảm" được họ có nền tảng bình an đích thực, chứ không phải gắng gượng hay giả bộ. Tuy nhiên, loại bình an thứ hai này được đặt trên nền tảng là chính Thiên Chúa, là ơn ban của Thiên Chúa, cụ thể qua chính hoa trái của Chúa Thánh Thần: "Còn hoa quả của Thần Khí là: bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hoà, tiết độ." (Gl 5,22-23) Ngoài ra, thánh Phao-lô còn nhấn mạnh: "Không có luật nào chống lại những điều như thế" (Gl 5,23) nghĩa là không có giới hạn nào quy định loại bình an này, mà cũng chẳng có nguyên nhân nào tạo nên loại bình an này ngoại trừ Thiên Chúa.

3. Phương thức đạt bình an của người Ki-tô Hữu

    Người KTH được mời gọi hướng tới trạng thái bình an thứ hai - bình an bất diệt của chính Thiên Chúa ban cho họ. Tuy nhiên, vì không phải những kẻ sống trên trời, ăn gió, uống mây hoặc hít khí trời mà sống. Họ vẫn sống trong chính trần gian này, vẫn xoay quanh bởi cuộc sống bộn bề lo toan, vẫn chật vật đấu tranh với cảm xúc cũng như hành vi của bản thân và người khác,...

    Như thế, KTH được mời gọi HƯỚNG TỚI BÌNH AN BẤT DIỆT NHỜ VÀO BÌNH AN NGẮN HẠN. Cuộc sống trên hành trình lữ hành này chính là cơ hội ngàn vàng để chúng ta đạt tới Thiên Chúa, chính là niềm hy vọng - là Đức Cậy trong các nhân đức đối thần. Chúng ta được mời gọi sống khiêm tốn và nhỏ bé trong thế giới rộng lớn này, để từ đó chúng ta biết:

+ Nài xin ơn Chúa: Chỉ có người đủ khiêm tốn, đủ nhỏ bé mới thấy mình THIẾU, mới nhận ra mình GIỚI HẠN, rồi mới mạnh dạn nài xin Thiên Chúa.

+ Chia sẻ bình an với tha nhân: Một nụ cười, một câu nói, một dòng tin, một email, một món quà, một lời chúc, một lời động viên, một câu khích lệ... Tất cả đều là món quà trong chính những hoa trái của Chúa Thánh Thần. Vậy tại sao chúng ta không chia sẻ món quà ấy để trao nhau bình an đích thực.

+ Cho bản thân có cơ hội đón nhận bình an của Thiên Chúa: Nói ra điều này hẳn nhiều người nghĩ là vớ vẩn, chắc không còn gì để viết thì bịa ra cho vui. Nhưng thực sự chúng ta cần suy xét, không phải mình không nhận được ơn bình an của Thiên Chúa, mà đúng hơn chúng ta đã mở lòng đủ, quảng đại với chính mình đủ,... để đón nhận ơn Chúa hay chưa?

4. Nguy cơ khi hiểu chưa đúng về bình an

    Đây là điều thiển nghĩ chúng ta, những KTH, cần mạnh dạn đặt ra khi cứ hát mà không suy nghĩ kỹ lưỡng: 

"Sống một kiếp người, bình an là được

Hai bánh bốn bánh, chạy được là được

Tiền ít tiền nhiều, đủ ăn là được.

Người xấu người đẹp dễ coi là được."

Theo thiển ý người viết, có nguy cơ chúng ta rơi vào:

(a) Lối sống Tương đối: Tạm diễn giải đơn giản là quan điểm chẳng có gì Tuyệt Đối.

    Trạng thái này thường bị che khuất bởi lối sống sao cũng chấp nhận được. Về phần bản thân mình được xem là dễ dãi và dễ đón nhận mọi sự, cái gì cũng được. Về phần người khác đối với mình thì chẳng đòi hỏi, cũng chẳng phàn nàn... Tất cả với mục đích để tâm hồn bình an chẳng bận suy nghĩ. Nghe thì có vẻ tốt lành, nhưng thực ra, đàng sau lớp vỏ hiền lành là chúng ta đang CHỐI BỎ SỰ NỖ LỰC, CỐ GẮNG, THIỆN CHÍ CẦU TIẾN... và đang dần rơi vào trạng thái "mackeno" (dịch "Mặc kệ nó!")

    Điều này được kể là nguy hiểm vì: (1) Chối bỏ chính Thiên Chúa, cùng đích TUYỆT ĐỐI của cuộc đời người KTH. (2) Chối bỏ lời mời gọi bước theo Chúa cách TUYỆT ĐỐI mà lại buông thả kiểu "chân trong chân ngoài." (3) Trong chính chối bỏ lời mời gọi, dẫn đến chối bỏ TRÁCH NHIỆM của người KTH được mời gọi thi hành cách TUYỆT ĐỐI ví dụ như Truyền Giáo, Sống Bác Ái,...

    Loại hình Tương Đối này dẫn tới 2 lối sống: Vô Thần hoặc Định Mệnh

(b) Lối sống vô thần: Tạm hiểu đơn giản là không tin rằng có sự hiện diện của Thiên Chúa - Đấng Tối Cao nữa, mà chỉ có bản thân tôi, cuộc sống của tôi mà thôi...

    Sống trong trạng thái này, chúng ta thấy rõ mình vẫn cố gắng hết mình, vẫn giữ lối sống tuyệt vời không có gì chê trách, không ai phê bình hay góp ý... Nhưng đây lại là một cám dỗ lớn khi để mình dễ BIẾN MÌNH THÀNH THIÊN CHÚA, và MÌNH ĐANG TÔN THỜ CHÍNH MÌNH. Thực ra vẻ ngoài thì chúng ta vẫn quá tốt đẹp và thánh thiện, nhưng thực chất đang "vô thần" lúc nào chẳng biết. 

(c) Lối sống thả trôi theo Định Mệnh: Tạm hiểu đơn giản Chúa an bài hết mọi sự, không cần làm gì nữa vì có cố gắng thì đâu thay đổi được gì. 

    Trạng thái này là thái cực ngược lại với kiểu sống nói trên, nghĩa là chúng ta biến mình thành kẻ lười biếng và dễ dàng chấp nhận định mệnh cuộc sống. Nhiều lúc người KTH hay khuyên người gặp đau khổ: "Ráng chịu đi! Chúa an bài hết rồi!". Một câu khuyên mà cũng như không khuyên vì chẳng đem lại an ủi cũng như lợi ích gì cho người đang đau khổ, thậm chí làm cho họ hiểu không đúng về Thiên Chúa thương xót và trách mắng Thiên Chúa. 

    Chính vì thế, kiểu sống lơ đãng không mục đích, ai muốn làm gì cũng được, sai đúng gì mặc kệ, "người ta chết chứ mình đâu có chết mà lo!", hoặc một kiểu sống thiếu năng lượng, thiếu sức sống, thiếu đóng góp xây dựng, thiếu cầu tiến, luôn sợ hãi, dè chừng "làm ơn mắc oán,"... có thể là những biểu hiện của điều ấy. 

5. "Sống một kiếp người bình an là được"

    Một điều tôi dám khẳng định người viết ra bài thơ "Bình An là Được" chắc chắn không hề hiểu "bình an" theo 3 lối sống sai lầm kể trên. Hơn nữa, nếu đây là một tư tưởng Phật Giáo, vốn có nền tảng vững chắc và lâu đời, dù có những khác biệt với lối sống người KTH, thì không bao giờ có chuyện bài thơ cổ xúy cho lối sống tôn sùng chính mình hoặc than Trời trách đời. Vì thế, với người KTH cũng được mời gọi hiểu ý nghĩa bài thơ hoặc bài hát dưới một góc độ trưởng thành trong đức tin hơn. 

    Thử lấy tỷ dụ để thấy tinh thần của bài thơ/ bài hát rõ hơn: Chúng ta chẳng ai bảo rằng Chúa Giê-su không cố gắng cách TUYỆT ĐỐI để sống trọn vẹn Thánh Ý Chúa Cha và cứu độ nhân loại cả. Thật vậy, đặt giả sử nếu Chúa Giê-su chọn sống TƯƠNG ĐỐI thì hẳn chúng ta không có gương mẫu Chúa Giê-su của ngày hôm nay để chúng ta noi theo và Đức Tin của chúng ta, những người Công Giáo, trở nên ấu trĩ. Cũng vậy, các vị sáng lập các Tôn Giáo khác nếu không có sự nỗ lực tuyệt đối, hẳn ngày hôm nay chúng ta chẳng có khái niệm về "Tôn Giáo", "Niềm Tin"... vì chúng ta không cần những con người sống kiểu tương đối ấy, mà NƠI BẢN CHẤT TỰ NHIÊN, AI CŨNG KHAO KHÁT ĐẠT TỚI TUYỆT ĐỐI TRONG CHÍNH NIỀM TIN TÔN GIÁO CỦA MÌNH. 

    Tóm lại, vượt lên trên mọi suy nghĩ bình thường của con người, "bình an" của người KTH được hiểu là BÌNH AN ĐẾN TỪ ÂN SỦNG CỦA THIÊN CHÚA QUA NHỮNG NỖ LỰC THƯỜNG NGÀY. 

    Trong tâm tình Mùa Chay, Mùa nhắc nhở mỗi KTH nhớ rằng chúng ta cần nỗ lực rất nhiều và rất nhiều để sống được với ý tưởng "sống một kiếp người bình an là được." Thực ra, đây vốn là một tinh thần THƯỢNG THỪA của những ai đã trải qua sóng gió, khó khăn, thách đố để chiến thắng tất cả bằng ÂN SỦNG và NỖ LỰC CỦA BẢN THÂN, chứ không phải thứ bình an rẻ tiền được trả bằng sự giả trân đáng sợ. 

    Một lần nữa cám ơn bài thơ/ bài hát thật đẹp và ý nghĩa cho hành trình Mùa Chay của người KTH năm nay.

Toronto, 27-02-2026

Tác giả: Little Stream

Hỉnh ảnh: Moon

Chú thích:

(*) Xem bài hát "Được" tại: https://www.youtube.com/watch?v=Cpsl7_-CG6I

(**) Đọc bài thơ "Bình An Là Được" tại: https://chuahoanghiem.com/binh-an-la-duoc/

Theo.: FAST AND ABSTINENCE (Final)

 INTRODUCTION

    Welcome to Lent. The Church calls all Her members to make a conscious decision of conversion. How beautiful it is when we welcome Lent with a deeper understanding of this holy season. In his Opening Message for Lent 2026 (a), written on February 13, 2026, the Holy Father Leo XIV underscored: "Lent is a time in which the Church, guided by a sense of maternal care, invites us to place the mystery of God back in the center of our lives, in order to find renewal in our faith and keep our hearts from being consumed by the anxieties and distractions of daily life." Furthermore, Pope Leo XIV urged all Christians to embrace three paths of conversion: listening, fasting, and community, which support us in living this Lent more fully.

   The messages of Lent are not the invention of any individual in the Church, but have become a cherished tradition over time. Sixty years ago, on February 17, 1966, Pope Paul VI issued the apostolic constitution Paenitemini (b) on fasting and abstinence, presenting many theological perspectives on Lenten practice. In this short paper, I seek to reconsider some significant issues in this constitution. The final part of this essay will address today's approaches as articulated by Pope Leo XIV.

Previous parts:

1. The Church & Her Desires 

2. Penitence has its origin in the Old Testament

3. Jesus Christ, The Invitation to "Metanoia"

4. Penitence is a Virtue

5. Pope Leo XIV and Message for Lent

    Building on the foundation of the universal call to holiness, the Church continually invites all Her members to carry forward the spirit of holiness that originated in the early days, remains present today, and will endure into the future. This ongoing journey expresses a constant attitude of conversion, moving each day from "becoming" to truly "being."

    During Lent 2026, Pope Leo XIV called on all the faithful to focus on three central practices: Listening, fasting, and fostering the Communal life of the Church. These practices require Christians to nurture relationships with God, the Church, and fellow members through welcoming, accepting, and allowing the Word of God to transform their lives. As the Pope emphasizes: "There is a relationship between the word, our acceptance of it, and the transformation it brings about." According to the Pope, this relationship can be truly received only with a "docile spirit"—yet it is essential that such docility be balanced with discerning wisdom.

Listening

    Listening is the first practice that Pope Leo XIV asks all Christians to embrace. As the Pope notes, "The willingness to listen is the first way we demonstrate our desire to enter into a relationship with someone." In today's world, people often prioritize action over attentive listening. This is not merely an issue for a few individuals within the Church, but a widespread condition affecting both Catholics and non-Catholics. There are several reasons for this tendency, and a few are outlined below:

a. Apathy: It is increasingly common to see young people absorbed in their laptops or mobile phones, families not sharing meals together, and children's insensitivity going unaddressed. There is a lack of feeling toward beggars and the poor, indifferent participation in communal work, and a numbness to the pain of others.

b. Arrogance: Many relationships are broken because people insist on always being right and refuse to accept others' perspectives. This overbearing attitude drives people away, often making repentance too late. Jesus illustrated this in the parable of the rich man and Lazarus (Luke 16:19-31) as a warning against arrogance.

c. Hypocrisy: How does hypocrisy relate to listening? While not a direct cause, insincere living and self-serving motives undermine genuine communication. People who act hypocritically often depend on others for their own success. The Gospels contain many of Jesus' warnings (Matt 6:1-18; 15:7-9; 23:1-36; Luke 11:37-54; 12:1) cautioning Christians against this deceitful attitude.

    To avoid falling into these negative attitudes that hinder true listening, Paenitemini encourages everyone in the Church to practice the virtue of penitence, which is:

"exercised in persevering faithfulness to the duties of one's state in life, in the acceptance of the difficulties arising from one's work and from human coexistence, in a patient bearing of the trials of earthly life and of the utter insecurity which pervades it."

    Pope Leo uses the example of God, who actively listens and responds to His people. The most important aspect of God's attitude is that He acts upon what He hears from people's requests. Therefore, "openness to listening" is a necessary response for the people of God. Jesus Himself walked among the marginalized and the poor, listened to them, and then blessed them through both words and deeds.

Fasting

    Although the call to fasting is not new, it remains ever relevant. Each year, Christians experience Lent differently than in previous years. Why? Because everyone is continually growing, and each Lent brings a renewed awareness of the laws and their meaning. As Pope Leo shares, echoing Saint Augustine, there is "the tension between the present moment and the future fulfillment that characterizes this custody of the heart."

    Paenitemini outlines the laws of abstinence and fasting that the Church calls every Christian to practice:

"... all the faithful are required to do penance. (Chapter III, I.1)

... The days of penitence to be observed under obligation throughout the Church are all Fridays and Ash Wednesday (Chapter III, II.1)

... forbids the use of meat, but not of eggs, the products of milk or condiments made of animal fat. (Chapter III, III.1)

... The law of fasting allows only one full meal a day, but does not prohibit taking some food in the morning and evening (Chapter III, III.2)

... the law of abstinence those are bound who have completed their 14th year of age. To the law of fast those of the faithful are bound who have completed their 21st year and up until the beginning of their 60th year (Chapter III, IV)."

    However, if Christians focus only on the tension between laws and daily life, the true meaning of Lent is lost. The warning in Luke 12:20 -"You fool! This very night your life is being demanded of you. And the things you have prepared, whose will they be?" - serves as a sobering reminder from God. Ultimately, the goal for every Christian is to turn toward God. Fasting, therefore, is not simply about self-control or purification. As the Pope Leo emphasizes, "it is directed towards God and doing good."

    A kind attitude is essential for Christians to cultivate during this Lent. Is kindness easy? In theory, it is simple to write about kindness, but living it out as God's will is never easy. True kindness requires us to "practice fasting in accordance with its evangelical character and avoid the temptation that leads to pride; it must be lived in faith and humility."

    Jesus Christ modeled this kindness, accepting everything in His human life except sin. His ultimate act of kindness was His death on the Holy Cross to redeem humanity. Learning from Christ, Christians have a strong foundation to shape themselves according to God's will. In practical terms, Pope Leo encourages believers: "Let us begin by disarming our language, avoiding harsh words and rash judgment, refraining from slander and speaking ill of those who are not present and cannot defend themselves."

    Furthermore, Christians should ensure the Word of God is present in their lives at all times—by reading, contemplating, internalizing, and practicing it. Without the guidance of the Word, believers can easily stray from the right path. Alongside the Word, the sacraments and teachings of the Church are vital instruments supporting God's people on their spiritual journey.

Communal Aspect

    In keeping with the Church’s desire that Her members become holy and live in communion, Christians must always remember that their vocation is rooted in relationships—with God, the Church, and all people, both Catholics and non-Catholics. The dangers of selfishness and indifference can isolate the Church in personal perspectives, causing individuals to reshape the Church and others according to their own imaginations.

    Therefore, it is important to recall several core values from Paenitemini: "the Church is closely linked to Christ, [and] the penitence of the individual Christian also has an intimate relationship of its own with the whole ecclesial community." Pope Leo XIV further emphasizes this point:

"our parishes, families, ecclesial groups and religious communities are called to undertake a shared journey during Lent, in which listening to the word of God, as well as to the cry of the poor and of the earth, becomes part of our community life, and fasting a foundation for sincere repentance."

    This challenge is present across all vocations in the Church. Bishops and priests may risk falling into clericalism, triumphalism, or legalism. Laypeople may forget the fundamental roles received in baptism, living only for themselves instead of for communion, for the evangelical spirit, and for belonging to God as one member among many.

  Finally, with renewed awareness of their presence and responsibility, all believers in the new era—grounded in the Word of God and fasting—are called to "strive to make our communities places where the cry of those who suffer finds welcome, and listening opens paths towards liberation, making us ready and eager to contribute to building a civilization of love."

CONCLUSION

    This short paper humbly discusses fasting and abstinence, the traditional practices of the Church in penance—especially during the Lenten journey. It is based on the Paenitemini Apostolic Constitution of Pope Paul VI (1966) and the Message of Holy Father Leo XIV for Lent 2026. Sixty years after the Church’s instructions following Vatican Council II, the formulas for fasting and abstinence have not changed the laws or practices. Yet, Pope Leo’s message once again deeply reminds all members of the Church about the true spirit of the Lenten journey, while also addressing practical actions that are relevant for people today.

    This writing is structured in five parts: first, the Church’s universal call to holiness and conversion; second, the origins of fasting and abstinence in the Old Testament and the relationship between God and His people; third, the appearance of Jesus Christ in the New Testament and the call to "Metanoia," guiding all members of the Church toward sincere conversion; fourth, the opportunities Christians have to acquire the virtue of penance and discern true action through these practices; and finally, the call of Pope Leo XIV for Lent 2026. The Church, after Vatican Council II, continues to uphold this call—not out of stubborn attachment to tradition, but out of fidelity to the Truth and the desire that the People of God embrace it fully.

Toronto, Lent - Feb 25,2026

Author: Little Stream

Photos: Moon

Notes:

(a)  Leo XIV. “Message of the Holy Father for Lent 2026.” Holy See Press Office, 13 Feb. 2026, 

https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2026/02/13/260213d.html

(b) Paul VI. Paenitemini. 17 Feb. 1966, 

https://www.vatican.va/content/paul-vi/en/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19660217_paenitemini.html

Theo.: FAST AND ABSTINENCE (Part II)

  INTRODUCTION

    Welcome to Lent. The Church calls all Her members to make a conscious decision of conversion. How beautiful it is when we welcome Lent with a deeper understanding of this holy season. In his Opening Message for Lent 2026 (a), written on February 13, 2026, the Holy Father Leo XIV underscored: "Lent is a time in which the Church, guided by a sense of maternal care, invites us to place the mystery of God back in the center of our lives, in order to find renewal in our faith and keep our hearts from being consumed by the anxieties and distractions of daily life." Furthermore, Pope Leo XIV urged all Christians to embrace three paths of conversion: listening, fasting, and community, which support us in living this Lent more fully.

   The messages of Lent are not the invention of any individual in the Church, but have become a cherished tradition over time. Sixty years ago, on February 17, 1966, Pope Paul VI issued the apostolic constitution Paenitemini (b) on fasting and abstinence, presenting many theological perspectives on Lenten practice. In this short paper, I seek to reconsider some significant issues in this constitution. The final part of this essay will address today's approaches as articulated by Pope Leo XIV.

Previous part:

1. The Church & Her Desires 

2. Penitence has its origin in the Old Testament

3. Jesus Christ, The Invitation to "Metanoia"

       After considering the origin and meaning of penitence in the Old Testament, we are now invited to recognize penitence as it unfolds in the New Testament, especially through Jesus Christ in the Gospels. Paenitemini affirms that all that happened in the Old Testament was "a foreshadowing of things to come," and that penitence is now required for anyone who wishes to welcome divine revelation. In Christ and the Church, this penitence assumes new dimensions—infinitely broader and more profound than before.

    The figure of John the Baptist—the last prophet who fulfilled Old Testament prophecy—appears in all four Gospels. Matthew, in particular, highlights John’s message: "Repent, for the kingdom of heaven has come near" (Matt 3:2). John’s baptism is a sign of penitence: "I baptize you with water for repentance, but one who is more powerful than I is coming after me; [...] He will baptize you with the Holy Spirit and fire" (Matt 3:11). It is significant to reflect on John’s role in preparing people’s hearts to welcome salvation. His call is not a superficial gesture, but a summons to deep conversion for all who hope in God’s coming. John underscores this by proclaiming, "one who is more powerful than I is coming after me; I am not worthy to carry his sandals."

 According to the synoptic Gospels, Jesus Christ enters the temptation in the wilderness in a long time in praying and fasting (c). What is the meaning of this event? The image of Israel wandering in the wilderness for forty years is evoked, reminding us that the people of God faced many challenges and were often unfaithful. In contrast, before beginning his public ministry, Jesus confronts evil directly—and triumphs completely. Fasting and prayer serve as means by which he keeps his heart continually aligned with the Father’s will. This aligns with his mission on earth: teaching, healing, and calling all people to repentance. Through John the Baptist’s call and Jesus’ own example, the core message emerges: conversion is essential—only by "changing their heart" can make them truly welcome Christ.

    Jesus, during the proclamation journey, constantly calls on all people, regardless of classification, to recognize the holiness of God and the gravity of sin (d). Beginning His mission, He proclaims "Repent, for the kingdom of heaven has come near" (Matt 4:17; Mark 1:15). At another times, Jesus eats with the sinners (Mark 2:15-17; Luke 5:29-32) and calls "Go and learn what this means, ‘I desire mercy, not sacrifice.’ For I have come to call not the righteous but sinners" (Matt 9:13). At following time, Jesus reproach the cities did not repent:

"Woe to you, Chorazin! Woe to you, Bethsaida! For if the deeds of power done in you had been done in Tyre and Sidon, they would have repented long ago in sackcloth and ashes. But I tell you, on the day of judgment it will be more tolerable for Tyre and Sidon than for you" (e). 

    As Paenitemini underscores that "through the word of Christ a message is transmitted to him which invites him to conversion and grants forgiveness of sins."    

     Following Jesus, the call to a change of heart is far more profound than with previous prophets. This is a radiant conversion, inviting people to imitate Him—"to the passion, death, and resurrection of the Lord"—and to "take up their own cross and participate in the sufferings of Christ." Through this mystery, Jesus Christ reveals His mercy and saves His people from sin. Therefore, the Church declares:

"Those who approach the sacrament of penance receive from the mercy of God forgiveness for offenses committed against Him and at the same time become reconciled with the Church on which they have inflicted a wound by sinning, and the Church cooperates in their conversion with charity, example and prayer" (f). 

    "Metanoia" is a calling that changes the depths of the heart rather than the surface. "Meta" (μετά) means after, beyond, or change. "Nous" or "Noein" (νοῦς / νοεῖν) means mind, understanding, way of thinking. Therefore, "Metanoia" is a radical turning of the heart and mind toward God — not just regret, but true inner transformation. Furthermore, this change leads to a desired virtue - the virtue of penitence.

4. Penitence is a Virtue

    Penitence is a necessary virtue that all Christians are called to cultivate, rooted in true motivation from God rather than mere outward appearance. This virtue often involves physical asceticism, expressed through mortification. Paenitemini cautions: "This exercise of bodily mortification-far removed from any form of stoicism does not imply a condemnation of the flesh which sons of God deign to assume." Therefore, it is vital to consider:

 

(1) Which mortification am I practicing? 

(2) Why do I practice this mortification? 

(3) Does this mortification make me far from God and far from the Church's teachings?

    Furthermore, mortification—especially as expressed in "corporal fasting"—helps free people from selfishness and concupiscence by disciplining the human senses. However, maintaining a balance between spiritual and corporal fasting is essential in a Christian's life, as it enables a more profound change of heart.

    By maintaining a proper balance in mortification, people come to recognize the "religious and supernatural values of penitence." This virtue calls for faithfulness and patience—not only in fasting and prayer, but also in persevering through life’s difficulties and still bearing abundant spiritual fruit. It is natural, when forming new habits or practicing self-discipline, to seek integration into one’s character and motivations. Yet true mortification must flow from the heart, free from self-interest. For example, fasting for the sake of beauty or health, rather than for the religious and supernatural value of penitence, misses the point. Paenitemini also addresses those who suffer from infirmities, illness, poverty, misfortune, or persecution for the sake of justice, encouraging them to unite their suffering with that of Christ as a form of sacrifice. In doing so, they fulfill their own mortification and partake in the beatitude promised in the Gospel to those who suffer.

    Finally, all members of the Church are called to live the virtue of penitence, and this is  instead of self-reference. "The traditional triad of 'prayer—fasting—charity' the fundamental means of complying with the divine precepts of penitence." These practices are very popular, so no further explanations are needed. However, this tradition, under the bishops' authority, needs to be plausible with the context of each place. For example, a place that is wealthy and strongly influenced by a secular spirit, compared with a place that lives in year‑round poverty, will naturally have different forms of mortification. Most of all, the purpose of penitence is to lead people to God rather than to individualism, an act of the faith community. Still having many contrary practices means that they use self-reference and criticize others when others do not practice in a similar manner. As Jesus Christ said: "... your Father who is in secret; and your Father who sees in secret will reward you" (Matt 6:4,6,18).

    In short, mortification is a virtue not by human effort alone, but because it is rooted in Christ’s example and practiced to draw each person and the community closer to God. Any practice outside this purpose may have some value for individuals, but it does not embody the true Catholic understanding of virtue. 

Author: Little Stream

Photos: Moon

Notes:

(a) Leo XIV. “Message of the Holy Father for Lent 2026.” Holy See Press Office, 13 Feb. 2026, 

https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2026/02/13/260213d.html.

(b) Paul VI. Paenitemini. 17 Feb. 1966, 

https://www.vatican.va/content/paul-vi/en/apost_constitutions/documents/hf_p-vi_apc_19660217_paenitemini.html.

(c) Cf. Matt 4:1-11; Mark 1:12-13; Luke 4:1-13

(d) Cf. Luke 5:8; 7:36-50

(e) Cf. Matt 11:21-22; Luke 10:13-15

(f) Constitution on the Nature of the Church, no. 11; James 5:14-16; Rom. 8:17; Col. 1:24; 2 Tim. 2:11-12; 1 Peter 4:13; Decree on Priestly Life and Ministry, nos. 5 and 6.