Tản mạn: ĐỜI ĐÁ VÀNG

 Nhạc sỹ Vũ Thành An vốn nổi tiếng với một loạt những sáng tác “Không Tên”, một trong những bài để lại trong tôi bài học ý nghĩa nhất là Bài Không Tên Số 40, với những câu hát đầy triết lý của cuộc sống: “Có một lần mất mát mới thương người đơn độc. Có oằn mình đớn đau mới hiểu được tình yêu. Qua dầm dề mưa tuyết mới vui ngày nắng về. Có một đời khóc than mới hiểu đời đá vàng”. Trong tâm tình Mùa Chay, tôi được đánh động bởi lời tâm sự của nhạc sỹ với người bạn đời của mình về hoàn cảnh sáng tác những câu hát trên: “Để hoàn thành được bài hát này, anh đã qua nhiều mối tình đau, đã cảm nhận hết được những nỗi đau của một kiếp người! Anh còn hiểu thêm được trận đòn kinh khiếp mà Chúa Giêsu đã phải gánh chịu chỉ vì Yêu Thương loài người.”[1]

Khi mới nghe qua bài hát, tôi đã dừng lại bởi một chút sự cuốn hút lạ lùng nào đó từ thông điệp mà tác phẩm muốn gửi gắm. Tôi tin triết lý được rút ra từ bài hát, về những cái giá phải trả để có được “đời đá vàng”, gần lắm với cuộc sống thực của con người trong mọi hoàn cảnh sống, như chính tâm sự của nhạc sỹ về hoàn cảnh viết nên bài hát trong suốt 38 năm cuộc đời vậy[2]. Đồng cảm xúc, tôi cũng chiêm ngắm Tình Yêu trên chính Thập Giá Giê-su, và tự đặt ra cho mình câu hỏi về mầu nhiệm Tình Yêu ấy. Vì sao Con Thiên Chúa lại chọn cách: xuống thế làm người, chịu chết để cứu con người tội lỗi? Vì sao Chúa Cha không chọn một kế hoạch nào khác đơn giản hơn, êm ái hơn cho Con của Người? Chúa không trả lời tôi cách trực tiếp, nhưng nhờ những thầm thì của “Đời Đá Vàng”, tôi dần ngộ ra chút gì đó.

Thi thoảng tôi dễ nói lời đồng cảm với người khác trước những mất mát của họ, nhưng mấy khi tôi thực sự hiểu cảm giác mất mát ấy ra sao và lòng họ đang mong ước điều gì. Đúng là bản thân tôi cần phải can đảm đối diện, chấp nhận và vượt qua trước những thách đố kiếp người; nhờ đó mà tôi có thể thấu cảm, thông cảm với nỗi cô đơn, trống vắng, trơ trọi của tha nhân đồng loại. Có thể kinh nghiệm tôi từng có không giống kinh nghiệm của họ, nhưng chí ít tôi thấy mình dễ tâm sự, chia sẻ hơn vì tôi đã từng có cảm giác tương tự. Cũng vậy thôi, sẽ đâu hiểu được tình yêu nếu không đương đầu trước những thực tế của nó. Thực tế gì? Thực tế đó là những phản bội, giận hờn, đổ vỡ, tha thứ, cảm thông… nói chung là chuyện hợp tan của tình yêu, để ngang qua những thực tại xem ra khó chấp nhận ấy, người ta hiểu được ý nghĩa thực sự của tình yêu và dám trả bất kỳ giá nào để giữ gìn nó.

Đức Giê-su đã dệt nên “đời đá vàng” cho riêng mình bằng chính những gian nan, nghèo khó, đòn roi, phỉ báng, và tột cùng là cái chết đau thương trên Thập Giá. Cụ thể Giê-su đã làm gì? Cùng cha mẹ rong ruổi hết nơi này đến nơi khác ngay từ lúc mới sinh; đã nếm vị mặn của mồ hôi khi phải lao động vất vả mới có cái ăn; mồ côi cha từ sớm; giới hạn mình và chịu tác động trước những vấn đề phức tạp trong xã hội loài người; bị chống đối khi rao giảng Chân Lý; chịu sự cô đơn, hắt hủi từ người Do Thái và thậm chí từ những môn đệ thân tín; nhận án tử hình như những tên tội phạm mang mức án nặng nhất… Thoáng điểm qua để thấy Giê-su đã thấu hiểu và nếm trải những ngọt ngào cũng như đắng cay của cõi nhân sinh như thế nào. Nhờ thấu hiểu, mà Đức Giê-su đã chẳng tiếc gì khi thí cả mạng sống để mang lại ơn cứu độ, vì Người đã thấy hệ quả của tội lỗi và Người biết sự tự nguyện hy sinh của ngài – Ngôi Hai Thiên Chúa – quan trọng đến mức nào. Bài học lớn nhất mà tôi học được nơi con người Giê-su là chính sự can đảm đối diện với những thực tại của kiếp người, không né tránh cũng chẳng than van, dù thực tế đó có ra sao đi nữa. Quả thật, “đời đá vàng” mà Giê-su dệt nên từ 33 năm ở trần thế trở nên ý nghĩa và sinh ích biết bao cho nhân loại.

Nhân loại ngày hôm nay vẫn đang đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách đố của cuộc sống như: dịch bệnh, thiên tai, lũ lụt, đói kém, chiến tranh, bệnh tật… Chúng ta không ngừng đặt ra những câu hỏi: vì sao? như thế nào? ra sao?… Và câu trả lời cho những khúc mắc ấy, trong niềm tin vào Thiên Chúa, đều được giải thích ngang qua chính con người Đức Giê-su. Đại dịch Covid 19 đã và đang hoành hành khắp nơi, số ca nhiễm bệnh và số ca tử vong ngày càng tăng lên ở chỉ số không tưởng, thậm chí vượt mức kiểm soát của y tế và chính phủ các quốc gia. Trong những tình huống như thế, con người tìm đâu ra câu trả lời trước những thất vọng, hụt hẫng và mất mát của chính mình.

Riêng tôi, trong niềm tin vào Thiên Chúa, tôi tin không có bất cứ điều gì diễn ra trong cuộc sống này là vô nghĩa, vì thế biết đâu “đời đá vàng” của tôi đang được thêu dệt ngang qua chính đơn đại dịch khủng khiếp này. Đó có thể là lúc tôi được gọi ra khỏi cõi đời tạm này mà về với Chúa. Đây cũng có thể là thời khắc chỉnh đốn lại lối sống của mình, cụ thể qua Mùa Chay này. Đây cũng có thể là phút phản tỉnh lối sống và cách cư xử của chính tôi qua bao nhiêu năm sống nơi trần gian này. Tuy nhiên, để dệt nên một cuộc đời ý nghĩa, tôi phải can đảm kinh qua chính những kinh nghiệm của bản thân mình trong từng ngày sống, có thể là thành công nhưng cũng không loại trừ thất bại. Vậy nên, cố gắng để sống trọn vẹn những ngày ý nghĩa và hạnh phúc dẫu cho cuộc sống thuận lợi hay thách đố, vì tôi xác tín rằng nếu mình có ra đi trong chính ngày hôm nay, thì tôi cũng đã hoàn tất cuộc đời ý nghĩa của mình rồi.

Chúa Giê-su là mẫu gương cho mỗi người chúng ta về sự mạnh mẽ, can đảm và hạnh phúc với cuộc đời mình đang có. Khổng Tử đã từng nói rằng: “Khi ta sinh ra, mọi người cười còn ta thì khóc. Hãy sống sao cho khi ta chết đi rồi, mọi người khóc còn ta thì cười.” Vâng! Chúng ta sẽ mỉm cười hạnh phúc khi nhắm mắt xuôi tay khi đã dệt xong đời mình trước muôn vàn cảnh huống, vì: “Có một đời khóc than mới hiểu đời đá vàng”.

                                                                                        Little Stream

[1] Trích thư nhạc sỹ gửi cho vợ mình, xem thêm tại: https://tuoitre.vn/doi-da-vang-1370431.htm

[2] Tác giả đã hoàn tất bài hát trong thời gian 38 năm.

Tản mạn: "BÁN CHO TÔI MỘT TỜ ĐƠN LY HÔN!"

 Ghé ngang tiệm photocopy quen thuộc trên đường về nhà để in một vài tài liệu cần thiết, chợt một cô gái trẻ chắc hơn hai mươi tuổi dừng xe ngang cửa tiệm, gọi ông chủ bên trong: “Anh ơi! Bán cho em một tờ đơn ly hôn đi anh!”. Ông chủ phía trong nhìn ra cô gái rồi đưa một ngón tay lên có ý hỏi: “Một tờ hả em?”, cô gái gật đầu miệng không ngần ngại khẳng định: “Dạ!”.

Tôi – một người đứng trong tiệm chờ ông chủ in giúp – một người Ki-tô Hữu – chợt nhói lòng và lặng đi đôi chút. Trên đường về nhà, tôi tự vấn lòng mình: “Vì sao vậy? Sao dễ dàng quá vậy?”. Chợt ngẫm tới nhiều cặp hôn nhân khác cũng đang trên đà đổ vỡ, tôi càng nuối tiếc chậc lưỡi: “Nếu ly hôn mà dễ thế này thì hôn nhân sẽ về đâu?”. Nuối tiếc bởi lẽ để có được một tình yêu thực sự là điều không dễ dàng. Có những đôi bạn còn phải hy sinh thời gian, công sức để giúp hiểu nhau hơn trước khi bước tới đời sống hôn nhân. Bao nhiêu chuyến đi chơi, thăm viếng và tạo ra kỷ niệm tốt đẹp trong giai đoạn tiền hôn nhân. Những xây đắp ấy nay trở nên vỡ nát với quyết định dễ dàng: “Ly hôn!”.

Đành rằng cuộc sống vẫn chất chứa đầy dẫy những khó khăn và thách đố, cách riêng với những ai đang sống đời sống hôn nhân gia đình. Cụ thể qua mấy đợt dịch Covid bùng phát, có nhiều cặp hôn nhân rơi vào khủng hoảng. Mới cưới nhau được vài năm cùng với chuyện công việc làm ăn chưa ổn định, con cái còn nhỏ và nhiều áp lực khác nhau đổ dồn trên đôi vai người làm cha và làm mẹ. Có đôi bạn thất nghiệp không thể làm gì ra tiền trong suốt khoảng thời gian giãn cách xã hội. Có những gia đình trước đây vốn nợ nần chồng chất nay số nợ ấy càng tăng lên vì họ không thể đi kiếm tiền. Còn chưa kể đến bệnh tật đột xuất, những chi phi phát sinh và bao nhiêu vấn đề khác nữa. Những cuộc cãi vã liên miên trong gia đình và xung khắc ngày càng lớn. Từ đó, chuyện đổ vỡ trong đời sống hôn nhân không là điều khó hiểu.

Nhưng, hẳn ai cũng đồng ý rằng đó là những thách đố trong mọi bậc sống dù là độc thân hay lập gia đình. Vì thế, trước những cảnh huống khó khăn của cuộc sống, người ta tự bản chất cần sự đồng cảm, yêu mến, nâng đỡ biết nhường nào. Một lời thăm hỏi, một chút cảm thông, một chút chia sẻ nỗi vất vả khó khăn, rồi… mọi chuyện cũng sẽ ổn. Nhưng đã có những quyết định cách dứt khoát khi cho rằng tình yêu không đủ kéo dài thêm chút nào nữa. Không! Tình yêu là món quà vô giá và vô thời hạn. Chỉ có chăng lòng người hẹp hòi đã hạn định món quà ấy mà thôi. Nếu tình yêu đã không ai mua được thì chuyện đương nhiên tình yêu cũng không bán hay chuyển nhượng được. “Bán một tờ đơn ly hôn” để điền vào đôi dòng thông tin và ký nhận thì mọi chuyện thủ tục hoàn tất. Liệu, con người có đủ thẩm quyền để gạt bỏ mọi nỗ lực, cố gắng để xây dựng tình yêu trước đây của mình, để nuông chiều theo cơn tức giận nhất thời mà thôi.

Liệu trong cơn tức giận có đôi bạn nào nghĩ đến hệ quả đàng sau chuyện ly hôn qua một tờ đơn này không? Một nửa con tim đau buồn và trống vắng khủng khiếp. Những đứa trẻ bơ vơ vì cha mẹ chỉ quan tâm đến ích lợi của riêng họ. Những gánh nặng không ai chia sẻ vì một nửa kia đã không còn. Quan trọng là vết xước nơi tâm hồn sẽ hằn mãi dù sau này có đến với một nửa kia nào khác. Một quyết định nhất thời kéo theo chuỗi hệ lụy đau thương.

Viết lên những điều này, tôi khao khát những khả thể mong manh. Phải chi có đôi bạn dám ngồi lại với nhau để nói cho nhau nghe những điều thầm kín đang dồn nén trong lòng. Phải chi có ai đó dám hạ bớt cái tôi cá nhân để nhường nhịn đôi chút cho qua cơn giận, rồi sau đó chủ động làm hòa với nhau. Phải chi những nỗ lực yêu nhau ban đầu, viễn cảnh về những hệ lụy kéo theo sau khi ly hôn, con cái và những điều hữu ích khác sẽ là những khoảnh khắc đánh thức nơi mỗi con người về giá trị của tình yêu.

Sau cùng, tôi ước gì tờ đơn ly hôn mà bạn trẻ kia mua nơi tiệm photocopy sẽ bị xé bỏ và đôi bạn lại hạnh phúc bên nhau. Chỉ ước vậy thôi!

Tiểu Tuyền

Tản mạn: NGÀY CON XA CHA

Đó là một buổi chiều trên con đường trở về quê, sao con thấy lòng mình có nhiều nỗi trống vắng không gì có thể bù đắp được. Hoàng hôn vẫn rọi như mọi khi, gió vẫn mơn man trên da thịt, những chú chim vẫn ríu rít trên cành, nhưng… một màn đen trùm vây tâm hồn con với những cơn bỏng da thịt cứ thiêu đốt bên trong, những tiếng thánh thót lại trở thành những thứ tiếng phiền phức khuấy động chính tâm hồn con lúc này. Thường mỗi khi bước ngang con đường quê, con sẽ thích hít một hơi thật dài để hưởng chút bầu không khí quê hương, nhưng hôm nay dường như cái sở thích ấy cũng biệt tăm… Con chợt rùng mình vì thực cảnh con sắp đối diện: “Con mất Cha!”

Dù có đi xa đến chân trời ta hay chân trời tây; dù có thành một kỹ sư, bác sĩ; dù có thành công đến tột bậc, … nhưng chính lúc này con thấy mình thất bại khủng khiếp. Tâm trí con giờ đây gạt bỏi mọi suy nghĩ, tính toán để mưu sinh; Cũng gạt sang một bên những muộn phiền. Dường như con rơi vào một cảm thức: “mặc kệ đời!”, rằng đời muốn trôi về đâu cũng được, muốn biến đổi sao cũng được, bởi điều sở hữu quý giá nhất đời con giờ này – đó là Cha – không còn nữa, thì còn thiết gì đến những thứ phù hoa ấy nữa phải không Cha?

Đó là lý do tại sao trong mắt Cha con luôn là đứa bé. Khi thấy con sa vào vòng đời để tự lo cho cuộc sống, kiếm nhiều tiền và gửi về cho Cha ở quê, con cứ ngỡ Cha mừng. Không! Cha không mừng vì tiền nhiều hay ít, nhưng Cha mừng vì thấy con kiếm được những đồng tiền chân chính bằng mồ hôi nước mắt của con. Lần nào con trở về thăm Cha đều dặn: “Thôi! Đời ra sao thì kệ đời! Con nhớ sống đàng hoàng là được. Cha ăn mắm múc giòi cũng được, đừng lo ngại gì. Miễn sao con đứng thẳng lưng trong trời đất là được rồi”. Giờ, ngồi ngẫm lại điều Cha dạy, con thấy mình vẫn là đứa trẻ Cha à! Bởi cái suy tưởng muốn hơn thua, muốn giành giật phần lợi cho mình và phần hại cho người khác vẫn chiếm lĩnh trong con hàng ngày. Lời Cha dặn ngày Cha còn sờ sờ ra đó mà con còn chưa làm được, thì nay Cha mất rồi liệu con có hoàn tất được không Cha?

Khăn trắng đã đậy kín từ đầu tới chân, mắt đã nhắm nghiền sau cái vuốt nhẹ. Bất động. Lạnh căm. Con gào, thét, kêu… bằng mọi phương cách nhưng Cha vẫn nằm đấy thôi. Không hồi đáp, không đưa tay vuốt đầu con, không mở miệng cười rồi hỏi: “Thằng Hai về hồi nào hả con?”. Chắc chắn cũng chẳng còn ai nhắc cho con bao nhiêu điều xương máu, điều mà một người đàn ông từng trải như Cha nói lại cho con trai của mình. Nắp quan tài đóng kín, Cha nằm im lìm, Cha nghĩ gì hả Cha? Cha có biết con nghĩ gì không? Con không còn một ý tưởng cố định nào trong đầu mình, chỉ biết hồi tưởng thoáng đến thoáng đi, rồi khóc. Giờ con càng thấy mình giống trẻ con hơn bao giờ hết Cha à!

“Sinh – lão – bệnh – tử” ai mà không thuộc nằm lòng, nhưng đối diện với thực tại rồi con mới thấy nó khó chấp nhận biết chừng nào. Đứng quan sát đời người khác thì thấy đó là một quy luật, nhưng chỉ khi đứng trong mối tương quan thì con – đứa trẻ khờ dại – thấy định luật ấy đau đớn quá Cha à! Con ước gì có một phép lạ để thấy da thịt Cha hồng hào trở lại, thấy mắt Cha đẫm lệ vì hạnh phúc khi thấy khuôn mặt đầy khao khát của con nhìn qua tấm kính quan tài; hay chí ít, con chỉ muốn Cha còn sống với con, nhưng… làm gì có thứ phép màu ấy?

Hành trình kết thúc. Con tiễn Cha về lòng đất. Cha chỉ còn trong tâm trí con. Con sẽ nhớ Cha nhiều! Nỗi khiếm khuyết tâm hồn hẳn khó lành, nhưng đâu đó trên đường đưa Cha đi, con nghe bà con nói với nhau: “Coi kìa! Thằng Hai có nét y như Cha nó!”.

                                                                                    Little Stream